Asansörde mahsur kalınca ne yapılır sorusunun cevabı kısadır: sakin kalın, kabindeki alarm butonuna basın ve yardım gelene kadar kabinin içinde bekleyin. Asansörde mahsur kalmak ürkütücü bir deneyimdir ama çoğu durumda tehlikeli değildir. Asıl risk, kabinden kendi başınıza çıkmaya çalıştığınızda başlar.
Bu rehberde asansörde mahsur kaldığınızda adım adım neler yapmanız gerektiğini, kesinlikle kaçınmanız gereken hareketleri, sık duyulan “kabin düşer mi, hava biter mi” endişelerinin gerçekte ne anlama geldiğini ve bina yöneticilerinin yönetmelikten doğan kurtarma yükümlülüklerini anlatıyoruz. Gebze merkezli olarak 2010’dan bu yana asansör bakım ve arıza servisi veren Benna Asansör olarak bu çağrılara sahada her gün yanıt veriyoruz.
Asansörde mahsur kalınca adım adım ne yapılır?
- Sakin kalın ve normal nefes alın. Panik, durumu değiştirmez; yalnızca karar vermenizi zorlaştırır. Yanınızda başkaları varsa özellikle çocukları ve yaşlıları rahatlatın.
- Kapı açma butonuna ve bulunduğunuz katın butonuna bir kez basın. Kısa süreli bir aksaklıkta asansör kendini toparlayıp kapıyı açabilir. Butonlara art arda ve rastgele basmayın.
- Alarm butonuna basın. Kabin kasetinde genellikle sarı renkte ve zil simgeli olan buton alarm butonudur. Basılı tutarak ya da birkaç kez basarak alarmı çalıştırın; bina içindeki görevliler veya bakım firması uyarılır.
- Telefonla yardım isteyin. Cep telefonunuz çekiyorsa bina yöneticisini, güvenlik görevlisini veya asansörün bakım firmasını arayın. Pek çok binada bakım firmasının acil servis numarası kabinde ya da bina girişinde yer alır.
- Kimseye ulaşamıyorsanız 112’yi arayın. 112 Acil Çağrı Merkezi itfaiye ekiplerini yönlendirebilir.
- Konumunuzu net bildirin. Bina adresini, birden fazla asansör varsa hangi blok ya da asansörde olduğunuzu ve yaklaşık hangi katlar arasında kaldığınızı söyleyin. Kabinde kaç kişi olduğunu ve acil sağlık sorunu bulunup bulunmadığını da iletin.
- Yardım gelene kadar kabinde bekleyin. Kapıdan uzak durun ve kurtarma ekibinin talimatlarına uyun.
Asansörde mahsur kalınca kesinlikle yapmamanız gerekenler
- Kapıyı zorla açmaya çalışmayın. Kabin kat hizasında değilse kapı açıldığında kabin ile kuyu duvarı arasındaki boşluğa düşme riski doğar. Kabin tam katta görünse bile kapıyı zorlamak kilit mekanizmasına zarar verir.
- Tavandaki kaçış kapağından çıkmaya çalışmayın. Bu kapak yalnızca eğitimli teknisyenler ve kurtarma ekipleri içindir. Kuyu içinde hareketli halatlar, karşı ağırlık ve elektrikli ekipman bulunur.
- Kabini sarsmayın, zıplamayın, kapıya vurmayın. Bu hareketler asansörü harekete geçirmez; aksine mekanik aksamın sıkışmasına ve kurtarmanın uzamasına yol açabilir.
- Dışarıdan eğitimsiz birinin kapıyı açmasına izin vermeyin. Kat kapısını özel anahtarla açmak ve kabini kata getirmek, kurtarma talimatını bilen eğitimli kişilerin işidir.
Kabin düşer mi, havasız kalır mıyım?
Mahsur kalan kişilerin en büyük iki korkusu budur ve ikisi de büyük ölçüde yersizdir.
Kabin serbest düşmez. Halatlı asansörlerde kabini birden fazla çelik halat taşır. Buna ek olarak kabin belirlenen hızı aştığında hız regülatörü devreye girer ve paraşüt fren kabini raylara kenetleyerek durdurur. Bu güvenlik tertibatları, yetkili servis tarafından ayda en az bir kez yapılan bakımda kontrol edilir. Mahsur kalmak, bu sistemlerin çalışmadığı anlamına gelmez; çoğu zaman asansörün bir güvenlik nedeniyle kendini durdurduğunu gösterir.
Havasız kalmazsınız. Asansör kabinleri hava geçirmez değildir; kabinlerde havalandırma açıklıkları bulunur ve kabin kapıları ile kuyu arasında da hava dolaşımı sürer. Sıcak havalarda kabin içi ısınabilir, bu yüzden hareketsiz durmak ve kıyafetleri gevşetmek rahatlatır.
Elektrik kesintisinde neden mahsur kalınır?
Asansörde mahsur kalmanın en sık nedeni elektrik kesintisidir. Enerji kesildiğinde asansör güvenlik gereği olduğu yerde durur ve kabin katlar arasında kalabilir. Bu riski azaltan çözüm acil kurtarma donanımıdır: elektrik kesildiğinde kabini en yakın kata getirip kapıyı açar, böylece yolcular dışarıdan yardım beklemeden kabinden çıkabilir.
Yeni asansörlerin kumanda sistemlerinde bu işlev çoğunlukla bulunur; örneğin ARCube monoblok kontrol ünitesi kurtarma fonksiyonunu bünyesinde barındırır. Eski asansörlere ise acil kurtarma donanımı revizyon kapsamında sonradan eklenebilir. Özellikle elektrik kesintisinin sık yaşandığı bölgelerde ve yaşlı sakinlerin bulunduğu binalarda öncelikli iyileştirmelerden biridir.
Bina yöneticileri için: yönetmelikteki kurtarma yükümlülükleri
Mahsur kalma durumu yalnızca kabindeki kişinin değil, bina yönetiminin de sorumluluğudur. Güncel Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği bu konuda açık hükümler içerir:
- Kurtarma çalışması bakımın parçasıdır. Yönetmelik, bakımın kapsamında kurtarma çalışmalarını da sayar. Bakım firmasının mahsur kalma bildirimlerine nasıl ve ne kadar sürede yanıt vereceğinin sözleşmede açıkça yer almasını isteyin.
- Yılda en az bir kez kurtarma eğitimi zorunludur. Yönetmeliğin 10. maddesine göre bakım sözleşmesi yapıldıktan sonra yetkili servis, bina sorumlusunun belirleyeceği sayıda kişiye acil durumlarda kurtarma çalışması konusunda yılda en az bir defa eğitim verir. Eğitim tutanakla kayıt altına alınır ve bir sureti bina sorumlusuna iletilir. Eğitim alan kişiler değişirse yenilerinin eğitilmesini sağlamak bina sorumlusunun görevidir.
- Kurtarma talimatı görünür yerde olmalıdır. Aynı madde, kurtarma talimatının kurtarmayı yapacak kişilerin kolayca görebileceği yerde muhafaza edilmesini ve amacına uygun hazırlanmasını şart koşar.
- Bakım ayda en az bir kez yapılır. Yönetmelikteki tanıma göre bakım, yetkili servis tarafından periyodik olarak ayda en az bir defa yürütülen işlemleri kapsar.
Bakım firmanızın bu yükümlülükleri yerine getirip getirmediğini değerlendirmek için asansör bakım firmaları rehberimize, periyodik kontrol süreci için periyodik kontrol yazımıza göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Asansörde mahsur kalınca havasız kalır mıyım?
Hayır. Asansör kabinleri hava geçirmez değildir; kabinlerde havalandırma açıklıkları bulunur ve kuyu ile kabin arasında hava dolaşımı devam eder. Sakin kalmak ve normal nefes almak yeterlidir.
Mahsur kalan asansör kabini düşebilir mi?
Kabin serbest düşmez. Halatlı asansörlerde kabini birden fazla çelik halat taşır; kabin belirlenen hızı aşarsa hız regülatörü ve paraşüt fren devreye girerek kabini raylar üzerinde durdurur. Bu tertibatlar aylık bakımda kontrol edilir.
Asansörde kalınca 112’yi mi yoksa bakım firmasını mı aramalıyım?
Önce alarm butonuna basın ve bina yöneticisine ya da bakım firmasına ulaşmayı deneyin; bakım firması asansörü tanır ve kurtarmayı güvenli şekilde yapar. Kimseye ulaşamıyorsanız veya kabinde acil sağlık sorunu olan biri varsa 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayın.
Asansörde mahsur kalanların kurtarılması ne kadar sürer?
Süre, bakım firmasının binaya uzaklığına, saate ve arızanın türüne bağlıdır; bu yüzden müdahale süresinin bakım sözleşmesinde tanımlanması önemlidir. Benna Asansör olarak Gebze, Çayırova ve Darıca bölgesindeki bakım sözleşmeli binalarda acil arıza çağrılarına en geç 30 dakika içinde müdahale etmeyi hedefliyoruz.
Bina görevlisi mahsur kalanları kendisi kurtarabilir mi?
Yalnızca yetkili servisten kurtarma eğitimi almışsa ve kurtarma talimatına uygun hareket ederse. Yönetmelik bu eğitimin yılda en az bir kez verilmesini zorunlu tutar. Eğitimsiz müdahale, hem mahsur kalanlar hem de müdahale eden kişi için ciddi risk taşır.
7/24 arıza ve kurtarma hattı
Asansörünüzde mahsur kalma, kapının açılmaması veya ani duruş gibi bir arıza yaşarsanız 0850 221 221 3 numaralı teknik destek hattımızdan bize ulaşabilirsiniz. Bina yöneticisiyseniz kurtarma eğitimi, acil kurtarma donanımı eklenmesi veya bakım sözleşmesi için teklif formunu doldurabilirsiniz. Bakım ve arıza servisi verdiğimiz bölgeler: Gebze, Çayırova, Darıca, Tuzla ve Pendik.